Theo Gazzetta dello Sport, trong trận giao hữu với Cremonese, Spalletti thử để Andrea Cambiaso đá tiền vệ.

Tuy nhiên, sự nghiệp cầm quân của Spalletti luôn đi kèm nhiều điều chỉnh bất ngờ, và chính những điều chỉnh ấy đã làm nên các đội ông dẫn dắt cùng những cầu thủ bị "cải tạo".

"Đổi chiêu kiểu Spalletti" tuy chưa được đưa vào từ điển Treccani như "casanata" hay "thao tác kiểu Balotelli", nhưng trong thế giới bóng đá đã trở thành một từ mới phổ biến không kém. Cổ động viên Juve trước đây từng thấy "đổi chiêu kiểu Allegri" trong năm năm đầu Allegri dẫn dắt đội ngựa vằn, và trong một năm qua họ lại chứng kiến những thiết kế bất ngờ hết lần này đến lần khác của Spalletti. Lần điều chỉnh gần nhất là để Cambiaso đá tiền vệ trong trận giao hữu với Cremonese. Cái gọi là "đổi chiêu kiểu Spalletti" thực ra có thể truy về hơn 20 năm trước, khi Udinese lần đầu dự Champions League.

Năm 2002, Spalletti thay Roy Hodgson dẫn dắt Udinese. Nhà cầm quân vùng Toscana đặt cầu thủ Chile 23 tuổi David Pizarro vào vị trí hạt nhân của đội. Pizarro gia nhập ba năm trước với vai trò tiền vệ tấn công, nhưng dưới thời Hodgson đã bị kéo lùi. Người thực sự làm "Peke" nổi danh là thời Spalletti: anh trở thành một trong những nhạc trưởng hay nhất Serie A. Trong hệ thống của huấn luyện viên đến từ Certaldo, vừa nhấn mạnh kiểm soát bóng vừa có thể bất ngờ đẩy lên phía trước, Pizarro chính là quả lắc nắm nhịp trận đấu.

Lần "đổi chiêu kiểu Spalletti" kinh điển nhất xuất hiện ở mùa 2005-06. Khi đó đội thiếu trung phong, Montella đã gần cuối sự nghiệp, còn Ndonga chỉ là nhân vật thoáng qua. Spalletti bèn đẩy Totti lên vị trí trung phong, vừa tận dụng khả năng dứt điểm và ghi bàn của anh, vừa tạo khoảng trống để hộ công phía sau băng lên. Thí nghiệm này có hiệu quả rõ ngay từ đầu: Totti ghi 9 bàn sau 10 trận, rồi dừng đột ngột vì pha phạm lỗi của Vanoli, và Totti cũng khép lại mùa đó. Tuy nhiên, bước thăng hoa thực sự đến ở mùa sau: Totti với 26 bàn đoạt vua phá lưới giải, và giành Chiếc Giày Vàng 2007.

Mùa 2005-06 cũng là năm các ý tưởng của Spalletti tập trung dày nhất. Ngoài việc biến Totti thành trung phong, ông còn xếp Perrotta lên vị trí cao hơn. Cầu thủ từng khoác áo Chievo này vốn là một tiền vệ trung tâm không mấy nổi bật, sau đó được cải tạo thành hộ công băng lên rất nguy hiểm. Theo cách nói của Spalletti, đó là "cầu thủ xung kích". Lần điều chỉnh này cũng giúp đội tuyển Ý, vì Lippi kéo dài bố trí ấy lên đội tuyển và biến nó thành một trong những sách lược then chốt của chức vô địch World Cup 2006.

Việc Mancini nổi danh ở một mức độ nào đó cũng nhờ sự điều chỉnh của Spalletti. Spalletti nhận được một cầu thủ cánh phải xuất sắc trưởng thành dưới tay Capello, nhưng ông biến người Brazil này thành mũi tấn công cánh trái. Trong sơ đồ 4-2-3-1 của Spalletti, Mancini khởi phát tấn công từ cánh trái và có thể cắt vào trong để phát huy chân thuận. Kết quả, Mancini ghi 44 bàn trong 132 trận. Với một cầu thủ chạy cánh, hiệu suất này rất xuất sắc, gần như cứ 3 trận lại có 1 bàn.

Mùa 2016-17, Spalletti dẫn dắt Inter Milan. Ông nhanh chóng nhận ra đội không có nhạc trưởng hoàn toàn hợp hệ thống của mình, nhưng ông nhìn trúng Brozović. Cầu thủ này trước đó chưa bao giờ thực sự bật lên ở vị trí tiền vệ trung tâm hay hộ công, nhưng Spalletti xác định anh có thể gánh vai trò then chốt ấy. Thế là Spalletti đắp anh thành trục giữa sân, cũng làm nên cầu thủ người Croatia này, rồi cả Conte và Inzaghi sau này khi tiếp quản Inter. Hai người sau đều kế thừa thành quả của lần điều chỉnh đó.

Từ nhạc trưởng này sang nhạc trưởng khác, lần "đổi chiêu" cuối cùng của Spalletti trước khi đến Napoli, nói đúng hơn là kích hoạt lại chứ không phải sáng tạo. Khi Spalletti đến Napoli, Lobotka chỉ là cầu thủ bên lề, trong một năm rưỡi trước đó mới có 14 lần đá chính. Spalletti sau đó biến anh thành trục giữa của đội. Người Slovakia về sau trở thành hạt nhân trận đấu của Napoli, vai trò có phần giống Pizarro thời Udinese: nắm nhịp đẩy bóng của đội, và cũng là một trong những công thần quan trọng khi Napoli vô địch Serie A 2023.

Sau khi đến Juve, thử nghiệm mới đầu tiên của Spalletti đã xuất hiện ngay ở trận ra mắt trên ghế huấn luyện. Vì thiếu Yildiz, để nâng chất lượng tấn công, ông xếp Koopmeiners vào vị trí trung vệ lệch trái trong hệ thống ba hậu vệ tại Cremona. Vai trò này giống những gì người Hà Lan từng đá thời đội trẻ và mùa 2018-19 khoác áo Alkmaar. Thí nghiệm sau đó được lặp lại nhiều lần trong mùa, nhưng không thay đổi triệt để tình cảnh của Koopmeiners ở Juve.

Thuộc tính đa năng của McKennie từ lâu đã không còn là bí mật, nhưng dưới trướng Spalletti, khả năng thích ứng chiến thuật của anh được phóng to thêm. Huấn luyện viên Juve dùng cầu thủ người Mỹ này như một vũ khí chiến thuật thực thụ: khi tấn công, anh có thể đá hộ công hoặc tiền vệ băng lên như Perrotta, người mùa trước đóng góp 9 bàn 8 kiến tạo; khi phòng ngự, anh lại có thể tùy nhu cầu đá cánh phải hoặc cánh trái để hạn chế cầu thủ chạy cánh đối phương.

Lần "đổi chiêu kiểu Spalletti" cuối cùng là đặt Cambiaso vào tuyến giữa trung lộ. Thử nghiệm này xuất hiện trong kỳ nghỉ đội tuyển, ở trận giao hữu Juve gặp Cremonese tại Continassa. Ít nhất đến lúc này, lần thử ấy chưa mang lại nhiều tín hiệu tích cực, vì cầu thủ vùng Liguria này có phần vất vả ở tốc độ triển khai, chất lượng kỹ thuật và đường chuyền dọc.

Cập nhật lúc 2026-10-05 16:53